Mến Chúa yêu người | Thứ Năm Tuần IX Thường niên | Mc 12,28b-34

Giữa vô số lề luật và quy định của Do Thái giáo, vị kinh sư đã hỏi Đức Giêsu: “Điều răn nào là điều răn đứng đầu?” (c.28). Câu hỏi ấy không chỉ dành cho thời Đức Giêsu, nhưng vẫn là thao thức của con người mọi thời: điều gì là cốt lõi của đời sống? Điều gì quan trọng nhất?

Đức Giêsu không trả lời bằng một hệ thống luật lệ phức tạp, nhưng quy tất cả về một động từ duy nhất: yêu.”. Hai giới răn nhưng chỉ là một tình yêu. Yêu mến Chúa phải gắn liền với yêu thương tha nhân. Đức Giêsu không chỉ dạy mà Ngài đã sống và chết vì tình yêu ấy.

1. Yêu Chúa bằng cả con người mình

“Hãy yêu mến Đức Chúa… hết lòng, hết linh hồn, hết trí khôn và hết sức lực ngươi” (c.30). Thiên Chúa không muốn một phần nhỏ trong đời sống con người, nhưng muốn toàn bộ con người. Thánh Bênađô từng nói: “Mức độ của tình yêu là yêu không mức độ.” Nhưng điều ấy không đến từ sự gồng mình, mà từ việc để cho tình yêu Chúa dần dần thấm vào mọi suy nghĩ, lời nói và hành động của ta.

Nhiều khi ta giữ đạo, cầu nguyện hay làm việc lành, nhưng trái tim vẫn thuộc về một điều khác: danh vọng, tiền bạc, cái tôi hay sự an toàn của bản thân. Có người yêu Chúa bằng cảm xúc nên lúc nóng lúc lạnh. Có người yêu Chúa bằng lý trí nên đức tin trở thành lý thuyết. Có người chỉ giữ đạo như bổn phận nên đời sống thiêng liêng trở nên nặng nề. Tình yêu thật phải là sự thống nhất của toàn thể con người.

2. Tình yêu được thử luyện trong đau khổ

Yêu Chúa khi cuộc đời thuận lợi thì không khó. Nhưng yêu Chúa giữa đau khổ, thất bại hay bị hiểu lầm lại là điều không dễ. Có những lúc con người cảm thấy Chúa im lặng. Những khi ấy, đức tin dễ bị lung lay. Nhưng chính trong thử thách, tình yêu mới được thanh luyện.

Trong tiếng Hy Lạp, “thử thách” là peirasmos, vừa có nghĩa là cám dỗ vừa là sự thử luyện. Thiên Chúa không muốn con người đau khổ, nhưng Ngài có thể dùng đau khổ để làm cho ta lớn lên trong tình yêu.

Một ngụ ngôn Đông phương kể rằng: viên đá thường chỉ nằm yên, còn ngọc quý phải chịu mài giũa mới phát sáng. Con người cũng vậy. Không ít lần chính những biến cố đau thương lại làm ta biết yêu Chúa sâu xa hơn. Chỉ khi cảm nghiệm mình được Thiên Chúa yêu, con người mới có thể trung thành với Ngài trong mọi nghịch cảnh.

3. Yêu người: điều khó nhất

“Ngươi phải yêu người thân cận như chính mình” (c.31). Dù sao yêu Chúa vẫn dễ hơn yêu con người. Vì Thiên Chúa luôn hoàn hảo, còn con người thì đầy giới hạn và dễ làm ta tổn thương.

Điều khó nhất trong yêu thương không hẳn là người khác xấu, mà là cái tôi quá lớn của mình. Triết gia Pascal từng nói: “Cái tôi đáng ghét.” Vì cái tôi luôn muốn mình là trung tâm: muốn được hiểu nhưng không muốn hiểu người khác, muốn được yêu nhưng không muốn hy sinh.

Đức Giáo Hoàng Phanxicô gọi đó là “sự tự quy chiếu”, khi con người quay quanh chính mình đến mức không còn khả năng cảm thông với tha nhân. Yêu thương thật luôn đòi phải bước ra khỏi bản thân. Và khi yêu thật, ta không tránh khỏi tổn thương. Nhưng cũng chính những tổn thương ấy giúp ta trưởng thành trong tình yêu.

4. Tình yêu làm con người nên giống Thiên Chúa

Điều răn lớn nhất cuối cùng không chỉ là một đòi hỏi luân lý, nhưng là con đường đưa con người bước vào chính sự sống của Thiên Chúa. Thánh Gioan nói: “Thiên Chúa là tình yêu” (1 Ga 4,8). Vì thế, càng yêu thương thật, con người càng trở nên giống Thiên Chúa hơn.

Chữ “nhân” 仁 trong Hán tự gồm chữ “người” 人 và số “hai” 二. Con người chỉ trở nên người thật khi biết sống với người khác. Khép kín trong ích kỷ, con người dần đánh mất chính mình. Nhưng tình yêu Kitô giáo còn đi xa hơn tình cảm tự nhiên. Thánh Tôma Aquinô định nghĩa: yêu là “muốn điều tốt cho người khác”. Nghĩa là yêu không chỉ để được đáp trả, nhưng là dám trao ban và hiến mình.

Đức Giêsu không chỉ dạy mà đã sống trọn điều Ngài dạy: yêu đến hiến mạng sống. Và đó cũng là con đường của người Kitô hữu.

Kết

Đức Giêsu không để lại cho nhân loại một hệ thống triết lý, nhưng để lại một con đường: mến Chúa và yêu người. Con đường ấy không dễ, vì đòi con người phải ra khỏi cái tôi ích kỷ của mình mỗi ngày. Nhưng cũng chính con đường ấy làm con người trở nên giống Thiên Chúa nhất. Có lẽ đến cuối đời, điều còn lại không phải là ta đã thành công hay sở hữu bao nhiêu, nhưng là ta đã yêu thương đến mức nào.

Lm. Thái Nguyên

https://giaophancantho.org/chi-tiet/men-chua-yeu-nguoi--thu-nam-tuan-ix-thuong-nien--mc-1228b34